Waar kwam het idee van een safe house vandaan?
“Uit verschillende rapporten bleek dat het realiseren van infrastructuur, benodigd voor de energietransitie, vaak wordt gehinderd door gebrekkige informatie-uitwisseling tussen bedrijven onderling en netbeheerders. Door met bedrijven en netbeheerder Stedin in gesprek te gaan, zagen we dat er noodzakelijke bedrijfsgevoelige data gedeeld moest kunnen worden om zo projecten mogelijk te maken waar concurrerende bedrijven gezamenlijk aan kunnen deelnemen. Zo vragen sommige bedrijven om meer transportcapaciteit en zijn ze niet op de hoogte van bijvoorbeeld de elektrische ketel plannen van hun buren. Tja, dan kun je ook niet meeprofiteren. Als Havenbedrijf Rotterdam paste ons de rol om bedrijven te verbinden en zo zijn we met een paar koplopers het Data Safe House gaan optuigen. Hierin konden bedrijven en de netbeheerder hun energieplannen op een veilige, eenvoudige manier met elkaar delen.”
Wiebe Buist, Data Safe House Manager (l) en Douwe van de Stroom, programmamanager bij Havenbedrijf Rotterdam.
Wat heeft het betekend voor het haven industrieel cluster??
“Timing en zekerheid zijn essentieel in de transitie. En dus ben ik blij veel tijdsbesparing te zien bij de industrie en meer zekerheid bij de netbeheerders. Daar hebben bedrijven veel baat bij als ze meedoen. Verder is er gaandeweg meer begrip ontstaan voor het delen van data. Vanuit welke standaarden werken we? Welke data is voor wie relevant? Hoe doe je dat veilig? Welke voordelen haal ik er voor mezelf uit? Daar is een heel goed afsprakenstelsel voor opgetuigd om in goed vertrouwen data en kennis met elkaar te delen. Bedrijven die data leveren behouden het eigenaarschap en bepalen zelf hoe de data gebruikt wordt. Het platform werkt voor alle partijen tijdbesparend, dat zien we nu al.”
Gaat het ook verder dan data?
“Absoluut. Zonder dialoog geen versnelling. We kunnen allemaal netjes data invoeren in een systeem, maar er is een collectief vermogen nodig om het voor elkaar te krijgen. Samenwerking tussen de bedrijven onderling én met de netbeheerder. Daar is een overkoepelende ‘databoard’ voor opgetuigd, waar samen met Wiebe naar de plannen wordt gekeken. Je ziet dat daar ruimte is om kennis uit te wisselen over de uitdagingen die spelen, zonder dat we te veel bij elkaar in de keuken kijken. Er worden gezamenlijk plannen opgepakt, omdat bedrijven van elkaars behoeften kunnen profiteren. Omdat deze wensen betrouwbaar zijn onderbouwd voor de overheid en netbeheerders, komen ze sneller in het nationaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat. Zo kan gerichter de benodigde infrastructuur aangelegd worden.”
Maar het blijft dus een verhaal met een lange adem?
“Versnelling is het doel. Data is slechts een middel. Door de opgebouwde structuur, de standaardisering van invoer én de betere samenwerking zien we al vooruitgang. Er worden tijdig investeringsplannen doorgevoerd. Maar inderdaad, het blijft een traject van een lange adem. Een waterstofleiding of een nieuwe kabel ligt er niet zomaar. We zien dat de data nu onder andere gebruikt wordt voor de Cluster Energie Strategie (CES) van Rotterdam-Moerdijk. Wensen worden daarin samengevat en gepresenteerd aan de overheid en vervolgens kunnen ook de netbeheerders hun investeringsrondes in. Ik zie al tijdswinst. Telkens opnieuw geheimhoudingsverklaringen tekenen hoeft nu niet meer. Nu de fysieke infrastructuur nog.”
‘Ik zie al tijdswinst. We hebben minder eindeloze NDA-trajecten.’
Zou je nog meer met Data Safe House kunnen?
“De focus ligt op data die met de energietransitie te maken heeft, maar de industrie is ook bezig met een grondstoftransitie. Er wordt al om meer data gevraagd dan alleen energietransitie. Bijvoorbeeld data rond de problematiek van netcongestie of de ontwikkeling van centraal naar decentraal gedistribueerde energievoorzieningen. Dit soort datavragen zouden ook via het Data Safe House kunnen gaan lopen. Wat mij betreft, wordt het the place to be voor verschillende datasets.
Dat er al snel vanuit ons cluster is opgeschaald naar een landelijk Data Safe House, daar ben ik trots op. Ook de andere industriële clusters werken hier nu mee, waardoor een landelijk, uniform overzicht ontstaat. Deze gedeelde waarheid is de grote kracht. In de nabije toekomst zie ik voor me dat zogenaamde third party applications additionele services kunnen bouwen. Dat er vanuit Data Safe House data gecombineerd kunnen worden die rondom het energievraagstuk zweven. Een stip op de horizon die wellicht dichterbij is dan we denken.”